Bønesvar er så mangt

Luk 2,22-40

Tekst for søndag 2. februar 2014

Regnet plaska ned i dagevis og elvane gjekk over breddene. Men den fromme mannen stolte på Gud, så han brydde seg ikkje om flaumvarselet. I staden takka han Gud for løftet om frelse frå alt vondt. Sjølv ikkje med vatn innover golvet oppetter veggane svikta tilliten til Gud. Etter å ha sendt bergningsfolk i båt avgarde, trakk han opp i andre høgda og fortsatte å be. Og vatnet steig. Endå eit redningslag blei avvist, sjølv om han no måtte opp på taket for å komme unna vatnet. Mens han satt der, kom dei med eit helikopter. Men mannen sende dei vekk, for Gud skulle berge han. Så han heldt fram med å be til huset braut saman og han drukna. Dermed kom han til himmelen og møtte St. Peter i porten. -Kvifor berga de ikkje livet mitt, klaga han. St. Peter såg på mannen, rista lett på hovudet  og sa: Var ikkje flaumvarsel, to båtar og eit helikopter nok?

Bønesvara du treng kjem heller ikkje fiks ferdige,
men veks fram gjennom tru og tillit

Forteljinga ovanfor er ei skrøne og ein karikatur. Men som i alle gode karikaturar er hovudlinene lette å kjenne att sjølv om særtrekka er overdrivne. Vi ønskjer oss bønesvar som passar våre planar og forventingar, og endar opp med å ha augene stivt retta mot himmelen mens Gud ryddar vegen framfor føtene våre. Der står vi og lurar på kvifor det ikkje skjer noko. Lenge gjekk eg og venta på det store Kallet, den himmelske visjonen med englar, basunar og heilag overtyding. Det kom aldri. Men eg lærte å ta små steg i tru og tillit, og sidan telle opp stadfestingane eller justere kursen.

Løftet om ein kommande frelsar går som ein raud tråd gjennom heile det gamle testamentet. Det gjorde at Israel holdt ut og holdt saman. Det var dette løftet forbedarane Simeon og Anna som vi møter i teksten, levde for å sjå bli oppfylt. Dei var heldigvis opne for Guds måte å gjere ting på. Så mens andre venta ein hærførar og ventar framleis, såg dei frelasaren komme i det nyfødde barnet til Josef og Maria. Bønesvara du treng kjem heller ikkje fiks ferdige, men veks fram gjennom tru og tillit. Så hvis du synes det er smått det Gud har gitt deg, så  fatt mot. Det er fordi han har tru på deg.

God helg, og Guds signing

---

Opphaveleg skriven for og publisert i Firda fredag 31. januar 2014

Skaparverket tek ikkje helgefri

Lukas 13,10-17

Tekst for søndag 17. november 2013

Då eg studerte i Trondheim var det ein kiosk som gjekk under navnet “kirkens nødhjelp’. Det var fordi innehavaren var adventist. På søndag føremiddag var han ferdig med helga og opna luka si. Der kunne stressa forsamlingsvertar supplere kaffe, saft og småkaker til kyrkjekaffien. Også politi, helsepersonell og brannvakt må vere på jobb på søndagane, saman med andre som sørger for at hjula framleis går rundt når resten kjem på jobb igjen. Likevel er søndagsopne butikkar eit tema som vekker sterke kjensler. Ikkje berre mellom arbeidsgjevarar og arbeidstakarar, men óg hos dei som meiner at norsk lov framleis skal halde kviledagen heilag.

Farisárane og dei skriftlærde som kritiserte Jesus blir framstilte som mørkemenn. Men eigentleg var dei berre ei from vekkingsrørsle som ville at «skrift og vedkjenning» skulle avspeglast i samfunnet. Sildepresten Claus Frimann i Nordfjord (1746–1829) var óg ein mørkemann, sjølv for si tid. Men om det var teksten denne søndagen, der Jesus helbreder ei kvinne på sabbaten, han hadde i tankane då han sendte folk i båtane fordi en sildestim fylte vågen midt i preiketida, veit eg ikkje. Likevel var «Hvad Gud har sjenket oss, må vi ikke nøle med at høste» orda han skal ha brukt. Det er når vi går frå å rettleie oss sjølv og våre, til å bli kontrollerande vaktbikkjer som gløymer kva ‘reglane’ skulle vere godt for, at Jesus viser oss til rette.

Vi treng kviledagar. Det har vore gjort mange forsøk på å endre kalender og klokke for å få ei enklare tidsrekning. Men det har skaparordninga, óg kjend som biologi, så langt slått tilbake. Dei sju dagane i veka og tjuefire timane i døgnet stikk djupare enn nokon internasjonale konvensjonar. Vi treng lovar og reglar som regulerar arbeidstid og arbeidsoppgåver slik at ikkje berre dei som er i posisjon til å forhandle får den tida til ro og kvile som alle treng. Men Gud er ikkje byråkrat. Han kviler ikkje på laurbæra, og ber ikkje den som treng han om å sette seg på liste og komme att i kyrkjetida.

God helg og Guds signing!

---

Opphaveleg skrive for Firda og publisert der fredag 15. november 2013

-Sjå, vi går opp til Jerusalem …

Til ettertanke, fastelavnssøndag 10. februar 2013

Prekentekst: Lukas 18,31–34

Før eller sidan kjem du til eit punkt i livet der du må velgje, -utan angreknapp eller panteordning. Slike val ber i seg at bruer blir brende, og alternativa du hadde er borte for alltid. Då er det naturleg at eit snev av angs kjem krypande. Kva tenkjer skihopparen når han sit aleine att på toppen av Vikersundbakken? Han kan vinne heider og ære, men han kan óg bli tatt av eit vindkast og sendt kast i kast nedover eit uendeleg langt unnarenn. Slike augneblinkar er skjebnesvangre. Skihopparen veit kva han går til. Han stolar på kunnskap og trening, og slepp seg utfor. Men så er det ting du ikkje kan trene på. Plutseleg sit du i saksa og må ta dei utfordringane.

Det er gått over tjue år sidan kona mi fyrste gongen fortalde meg at ho var gravid. Eg blei kjempeglad, men samstundes sat det ein liten demon på skuldra mi. Han stramma taumane og kviskra meg i øyret at no er løpet verkeleg køyrd. Eg fryda meg på lett skjelvande kne og med eit sug i magen. Men det var ingen veg tilbake og vi måtte ta det som kom med takk og bøn. Sjølvsagt gjekk det seg til og eg såg fram til å bli pappa, men fram mot ultralydundersøkinga var den vesle demonen ofte framme og terga meg; -Du skal sjå at det er tvillingar der. Det maktar du aldri! Vi visste lite kva vi gjekk til, men er komne gjennom det. Og no har skuggen på ultralydbildet blitt vaksen og har flytta heimafrå.

-Eg fryda meg på lett skjelvande kne og med eit sug i magen.

Fastetida er lite påakta samanlikna med jula og påske. Stort sett er vi ferdige med den når karnevalet er slutt og bollane med krem og syltetøy er oppetne. Kva kjensler Jesus hadde då han tok læresveinane med seg til Jerusalem for siste gong seier bibelteksten vår ingen ting om. Men det er tydeleg at han veit kva som skal skje og kvifor. Orda er ekko av sentrale messiasprofetiar i Det gamle testamentet. Læresveinane tok likevel ikkje hintet og var hjelpelaust uvitande både før og etter at orda falt. -Medan vi endå var hjelpelause, døydde Kristus for ugudelege då tida var inne. (Rom. 5,6) Jesus er altså på veg mot krossen for vår skuld. La oss følgje han til Livet.

God helg, og Guds signing

---

Opprinneleg skriven for avisa Firda og publisert der fredag 8. februar 2013

Hva skal til for å gjøre Guds vilje?

Lukas 16,19-31

Lider du av Tomas-syndromet; -Hvis jeg bare fikk se sånn og sånn, så skulle jeg tro. Hvis Gud bare kunne svare tydelig på bønnene mine, så ville det vært enkelt. Vi har en merkelig trang til å vente på det ekstraordinære, særlig når det gjelder Gud. Må vi ha basuner, engleskarer, ild og røyk til får å bli overbevist? Vi legger nok mer vekt på kraftige manifestasjoner enn det Gud gjør.

Sangeren og evangelisten Keith Green hadde dette som et sentralt punkt i sine møter og konserter når han utfordret ungdom til tjeneste. I en av sangene sier han litt sarkastisk at «Jesus rose from the dead, and you can’t even get out of bed.» Poenget hans var at så lenge Gud ikke uttrykkelig hadde bedt deg sitte stille, så er det ingen grunn til å vente med å gjøre noe for Jesus. Så, hva er din tjeneste i dag?

---

Opprinnelig skrevet for Bibelleseringen i Norge og publisert i bibelleseplanen Logos uke 42 - 2012

Men det var han som begynte!

Lukas 6,27-36

Skal det bli slutt på en slåsskamp, må noen slutte å slå. Riktignok risikerer du å få høre at du feiga ut og tapte, men på litt lengre sikt har du vunnet sjansen til å gjøre noe annet. Vikingetidens hang til blodhevn og slektsfeider over flere generasjoner ble borte da kristendommen gjorde sitt inntog. Jeg tror faktisk vi skal være glade for det. Men når det er sagt, skal du likevel ikke akseptere å bli utsatt for vold eller overgrep.

For når det koker mellom ørene er ordene fra Bergprekenen tøffe tak. Da høres det ikke engang fornuftig eller klokt ut. De strider mot alt som bobler fram i oss når vi møter urettferdighet, urimelige krav og du føler deg truet. Det var dette Gud gjorde at Jesus døde for vår skyld. Han sluttet å slå tilbake selv om det var vi som begynte. Så, hvem kan du slutte å slåss med i dag?

---

Opprinnelig skrevet for Bibelleseringen i Norge og publisert i leseplanen Siesta uke 7-2012

Ikke gjør som mora di sier, Jens!

Lukas 5,27-39

Forandringer møtes som regel ikke møtes med bare begeistring og glede. Det er veldig menneskelig å holde på det man er trygg på og mestrer. Selv gisler vil etter hvert føle på lag med de som holder dem fanget. Det kalles Stockholmsyndromet. Skal du finne på noe helt nytt, skjer det som regel mens du er ung. For jo eldre du blir, jo vanskeligere blir det å skifte spor.

Men når alle liker det samme, tenker det samme og lager regler som passer på at det fortsetter å være sånn, havner vi i ei boble. Josef og Maria hadde nok gitt Jesus en god oppdragelse, men som Guds sønn så han likevel ting på en annen måte enn fariseerne, de skriftlærde og folk flest. Han hadde andre impulser, en annen oversikt og stakk hull på bobla. Den hellige ånd og Bibelen gir oss det samme. Ikke være redd for å stikke deg ut.

---

Opprinnelig skrevet for Bibelleseringen i Norge og publisert i leseplanen Siesta uke 7-2012

Et merkelig laguttak

Lukas 5,1-11

Hva skulle Jesus med all fisken? Først bruker han båten som prekestol. Deretter kommanderer han fagfolka til sjøs hvor de slår til med rekordfangst på feil tid av døgnet. Selv garvede fiskere syntes nok to båter søkklastet med fisk var i overkant. Det er ikke så rart at Simon blir skjelven. Men Gud vet hvem han vil å ha med på laget, og hvordan han skal få dem med. Han er heller ikke redd for å sjokkere med laguttakene sine.

Bare ta en titt på rollelista i Bibelen. Jakob var en snik og Peter var hissig. David var utro og drepte mannen til elskerinna. Noa drakk seg full, Jona flyktet, og Paulus var en morder. Gideon var skeptisk. Miriam var ei sladderkjerring. Marta bekymret seg for alt mulig og Tomas tvilte. Sara var utålmodig. Elia hadde ikke kontroll over følelsene. Moses stammet, Sakkeus var en tyv og Lasarus var død.
 Gud kaller ikke de som ser best ut, men Han får alltid det beste ut av dem han kaller. Så hvorfor skulle han ikke sende deg ut på banen?

---

Opprinnelig skrevet for Bibelleseringen i Norge og publisert i leseplanen Siesta uke 7-2012

Hovmot står for fall

Tekstbetraktning over Lukas 18,9-14, 12. søndag e. pinse, søndag 4. september 2011


I løpet av dei siste vekene har endå ein diktator I nordafrika falt frå makta og luksuslivet. Opprøra i Tunisia, Egypt og Libya det siste halvåret ser ut til å komme like overraskande på herskarane i desse landa som omveltningane i aust-europa kom på leiarane I Sovjetunionen, Aust-Tyskland og resten av Aust-Europa for tjue år sidan. Gjennom terror og trugsmål prøvde dei å kneble motstand og dyrke sin eigen popularitet. Men det er ikkje kjærleik du får om du forlangar det med vald. Å elske nokon kan aldri knyttast til ei plikt. Kjærleiken er berre ekte når andre elskar deg av fri vilje.


Visst er rettar og plikter fine ting. Særleg når dei går din veg og du kan klaske regelverket i bordplata og sei “sjå her! Dette har eg krav på”. Det er trygt og godt med alt som er oppe og avgjort. Då slepp vi unna ufine taklingar frå dei meir usikre sidene ved livet, og kan berre peike og klikke på ein passande garanti når grunnen under føtene våre gynger. Men eit omdøme kan du ikkje skaffe deg på denne måten. Like lite som du med rette kan omtale deg sjølv som audkjuk eller beskjeden, kan du kreve at andre skal like deg. Det er alltid opp til andre å avgjere kva omtale du får i historiebøkene.


For den som trur at han er ferdig utlært, er ikkje utlært, men ferdig. Det er ein stri tørn å innsjå at sjølv ikkje hardt og godt arbeid åleine kan garantere ein velfortent plass i himmelen. Der farisearen i bibelteksten berre ser sitt eige speglbilete i bobla han lever i, ser tollaren noko som er større enn han sjølv. Han ser Gud, og hos Gud ser han den kjærleiken vi alle treng. Vi er skapningar på Guds jord som ikkje er i posisjon til å fremje krav. Men vi kan be om nåde, ein nåde farisearen ikkje skjønar vitsen med. Men Gud elskar alle, alltid, -uansett. Du skal prise deg lukkeleg når livet byr deg opp til ein lystig dans, men det gir deg likevel ingen fribillett til himmelen.


God helg og Guds signing.

---

Opprinneleg skrive for Firda og publisert der fredag 02.09.2011