Skaparverket tek ikkje helgefri

Lukas 13,10-17

Tekst for søndag 17. november 2013

Då eg studerte i Trondheim var det ein kiosk som gjekk under navnet “kirkens nødhjelp’. Det var fordi innehavaren var adventist. På søndag føremiddag var han ferdig med helga og opna luka si. Der kunne stressa forsamlingsvertar supplere kaffe, saft og småkaker til kyrkjekaffien. Også politi, helsepersonell og brannvakt må vere på jobb på søndagane, saman med andre som sørger for at hjula framleis går rundt når resten kjem på jobb igjen. Likevel er søndagsopne butikkar eit tema som vekker sterke kjensler. Ikkje berre mellom arbeidsgjevarar og arbeidstakarar, men óg hos dei som meiner at norsk lov framleis skal halde kviledagen heilag.

Farisárane og dei skriftlærde som kritiserte Jesus blir framstilte som mørkemenn. Men eigentleg var dei berre ei from vekkingsrørsle som ville at «skrift og vedkjenning» skulle avspeglast i samfunnet. Sildepresten Claus Frimann i Nordfjord (1746–1829) var óg ein mørkemann, sjølv for si tid. Men om det var teksten denne søndagen, der Jesus helbreder ei kvinne på sabbaten, han hadde i tankane då han sendte folk i båtane fordi en sildestim fylte vågen midt i preiketida, veit eg ikkje. Likevel var «Hvad Gud har sjenket oss, må vi ikke nøle med at høste» orda han skal ha brukt. Det er når vi går frå å rettleie oss sjølv og våre, til å bli kontrollerande vaktbikkjer som gløymer kva ‘reglane’ skulle vere godt for, at Jesus viser oss til rette.

Vi treng kviledagar. Det har vore gjort mange forsøk på å endre kalender og klokke for å få ei enklare tidsrekning. Men det har skaparordninga, óg kjend som biologi, så langt slått tilbake. Dei sju dagane i veka og tjuefire timane i døgnet stikk djupare enn nokon internasjonale konvensjonar. Vi treng lovar og reglar som regulerar arbeidstid og arbeidsoppgåver slik at ikkje berre dei som er i posisjon til å forhandle får den tida til ro og kvile som alle treng. Men Gud er ikkje byråkrat. Han kviler ikkje på laurbæra, og ber ikkje den som treng han om å sette seg på liste og komme att i kyrkjetida.

God helg og Guds signing!

---

Opphaveleg skrive for Firda og publisert der fredag 15. november 2013

Ingen dans på roser

Matteus, 11, 16-19
Tekst for søndag 08.09.2013

-Til lags åt alle kan ingen gjera, skreiv Ivar Aasen. Vi har nett feira jubileum for han, og det er takk vere han at eg som til dagleg brukar bokmål sit og skriv ettertankar til Firda på nynorsk. Dette til trass for at eg proklamerte høgt og tydeleg til norsklæraren på vidaregånde skule at etter norskeksamen skulle eg aldri meir skrive ein stil, i alle høve ikkje på nynorsk. Så lite veit ein om framtida når ein er nitten år og kjenner seg trøytt på skulesaker. Eg veit ikkje kor sterkt Aasen står når det gjeld yngre generasjonar, men dilemmaet han skreiv om er framleis aktuelt. Diktet har femten vers, og alle er verdt å lese.

Kanskje kjenner dei unge dette som Catch 22, -Damned if you do, damned if you don’t. Du sit i klemma, samme kva du gjer. Dei som ikkje likar deg vil alltid finne noko å sette fingeren på. Dette er ikkje minst synleg i valkampen no inn mot stortingsvalet. Dei lovnadene eg synest  best om, sjølv om dei enn er for små og kjem for seint, meiner andre er totalt bortkasta og visar manglande evne til prioritering. I debattane på radio og TV blir parti- og listetoppane grille både på det som står i partiprogramma og like mykje på det som ikkje står der. Men dei skal ikkje klage på vinklinga i media. Når dei slepp til med eigen mikrofon, er dei raske med å grille kvarandre.

Men om den politiske kjeklinga kan vere påtrengjande og masete mens valkampen pågår, er det likevel bra at vi har folk som engasjerar seg sjølv om dei stiller seg lageleg til for hogg. Jesus var óg engasjert. I preiketeksten på søndag sukkar han over kor vrient det kan vere å nå inn til folk. Han gjorde mykje av det døyparen Johannes blei kritisert for at han ikkje gjorde. Likevel sto ikkje jubelen i taket. No var det heilt andre ømme tær som følte seg trakka på. Eg er redd for at mine tankar om kva Gud bør gjere eller ikkje óg er ein smule nærsynte og sjølvmotseiande. Sjølvsagt vil eg at ha han på mitt lag. Men endå meir  er eg djupt takknemleg for at Han, trass alt, vil ha meg på sitt.

God helg og Guds signing!

---

Opphaveleg skrive for Firda og publisert der fredag 6. september 2013

Eit spanande laguttak

Til ettertanke, søndag 26. juni 2013

Prekentekst: Markus 3,13-19

Det kan vere frykteleg vanskeleg å ta ut det rette laget. Mi erfaring om dette kjem frå tida som fotballpappa i den lokale grendaserien. Alle som hadde lyst skulle få vere med, men stemninga og meistringskjensla blei mykje betre for alle om målskilnaden ikkje blei for baktung. Engasjerte ungar har tilsvarande lite forståing for idrettsforbundet sine barneidrettsregler. Midtsirkelen under Knax-turneringa var ikkje rette staden å megle. Dommaren og dei andre foreldra såg på klokka, og ga meg til slutt time-out for resten av dagen. Sesongen etter var tidsklemma meir på mi side. Sekkelsten junior valgte fast plass i skulekorpset framfor skiftande posisjonar på grusbana, og tida som manager var over.

Teksten på søndag handlar óg om eit laguttak. Og om det er diskusjonar kring Drillo sine disposisjonar på landslaget, blir det barnemat i høve til lagoppstillinga Jesus komponerar. Matteus er tollar. Ein korrupt svindlar som har solgt seg til okkupasjonsmakta. Opp mot denne landssvikaren kjem Simon Kananeos, også kjend som Seloten. Selotane er ei gruppe av militante nasjonalistar som gjerne brukte både vald og drap i kampen mot romarane. Brødrene Jakob og Johannes hadde eit heftig temperament, mens tvilaren Tomas gjekk heller stille i dørene. Om nokon meiner at like born leikar best, så kan dei ikkje ha henta inspirasjon herfrå.

Ein kabal går ikkje opp om ikkje alle dei ulike korta er med i stokken. Eit puslespill med berre like bitar kan umulig forestille noko som helst, og ein fotballkamp kan ikkje spelast før det er nokon å spele mot. På samme måte kan heller ikkje alle i Guds rike vere heilt like, og Gud vil heller ikkje at dei skal vere det. I 1. korinterbrev kap. 12 utdyper Paulus dette grundig og illustrerar det med korleis ein kropp fungerar: -Auget kan ikkje seia til handa: «Eg treng deg ikkje», eller hovudet til føtene: «Eg har ikkje bruk for dykk». Det er ingen reservebenk i Guds rike. Der må alle på banen om spelet skal bli som trenaren vil.

---

Opprinneleg skriven for avisa Firda og publisert der fredag 24. juni 2013